ذهن ‌آگاهی چیست؟ ۸ مورد که باید در مورد مراقبه و ذهن‌ آگاهی بدانید

تمرین و فواید ذهن آگاهی

ذهن آگاهی معنایی ساده و قابل‌فهم دارد و حاکی از نوعی توانایی ذهنی است که با استفاده از آن می‌توان به‌تمامی روی اتفاقات جاری، کاری که در حال انجام آن هستیم و فضایی که در آن حرکت می‌کنیم، متمرکز بود. شاید این موضوع به نظر پیش‌پاافتاده و کم‌اهمیت باشد؛ اما واقعیت آزاردهنده آن است که ما اغلب از وضعیتی که در آن به‌سر می‌بریم، دچار انحراف و حواس‌پرتی می‌شویم.

ذهن ما معمولا از واقعیت اکنون دور می‌شود، ما تماس خود را با لحظه حال و خودمان از دست می‌دهیم و در نهایت مجذوب افکار وسواسی درباره اتفاقاتی که پیشتر افتاده‌اند می‌‌‌شویم یا نگران اتفاقاتی که در آینده ممکن است رخ دهند. و این درگیری ذهنی همان چیزی است که ما را مضطرب می‌کند.

با این حال فرقی نمی‌کند که با پرواز افکار تا چه اندازه دور شده باشیم، ذهن آگاهی همیشه می‌تواند ما را به واقعیتی که در لحظه هستیم، به کاری که مشغول آنیم و به احساسات کنونی‌مان بازگرداند. اگر دوست دارید حقیقت ذهن آگاهی را بفهمید، بهترین کار این است که مدتی آن را امتحان کنید.

مفهوم پرکاربرد ذهن آگاهی

در مفهومی پرکاربرد، ذهن آگاهی به‌عنوان کیفیتی فرض می‌شود که هر انسانی آن را در خود دارد و نیازی به کسب آن نیست. ذهن آگاهی یکی از توانایی‌های بنیادین انسان است تا به‌وسیله آن بدون واکنش‌پذیری یا تاثیر‌پذیری بیش از حد، نسبت به مکانی که در آن قرار دارد و کاری که مشغول به آن است، آگاه باشد.

هرچند ذهن آگاهی توانایی مادرزاد و فطری است؛ اما می‌توان آن را با بهره‌گیری از تکنیک‌های اثبات‌شده‌ بیشتر پرورش داد، به‌خصوص با مراقبه‌های نشسته، ایستاده، پیاده‌روی و حرکتی. مراقبه خوابیده در این زمینه چندان مثمر ثمر نخواهد بود؛ چراکه اغلب به خواب ختم می‌شود. برای تمرین‌های مراقبه، تنها کافی است در جریان روزانه‌ی زندگی وقفه‌ای را ایجاد و مدیتیشن را با دیگر فعالیت‌های روز مانند یوگا یا ورزش ادغام کنیم.

قطعا فواید مراقبه بیشمار است و متمرکز شدن روی مزایای آن هنگام تمرین کمکی نخواهد کرد. حین مدیتشین تنها باید به فکر انجام تمرین باشیم. با ذهن آگاهی، می‌توانیم استرس و اضطراب را کاهش دهیم، کیفیت عملکردمان را بالا ببریم، با مشاهده ذهن خود بینش و آگاهی‌ بیشتری را کسب کنیم و در نهایت توجه بیشتری به سعادت و رفاه دیگران داشته باشیم.

مراقبه ذهن آگاهانه در زندگی‌های‌مان فرصتی را ایجاد می‌کند تا با مهربانی و صمیمیت نسبت به خودمان و دیگران، قادر شویم قضاوت را کنار بگذاریم و به کنجکاوی طبیعی‌مان در زمینه کارکرد ذهن و مسیر تجربیات‌مان اجازه جولان دهیم.

۸ موردی که باید در مورد ذهن آگاهی بدانید

۱. ذهن آگاهی پدیده ای غیرقابل درک یا عجیب‌و‌غریب نیست و ما با آن آشنا هستیم؛ چراکه این پدیده را تا به امروز بارها تجربه کرده‌ایم. در واقع ذهن آگاهی اشکال گوناگونی به خود می‌گیرد و با نام‌های زیادی خوانده می‌شود؛ اما بی‌شک همه‌ی ما با ماهیت آن آشنا هستیم.

۲. ذهن آگاهی توانایی اکتسابی نیست تا آن را به دست آوریم. هم‌اکنون نیز ما ظرفیت بودن در لحظه را داریم و برای ذهن آگاهی نیازی به تغییر در شخصیت ما نیست. اما ما می‌توانیم این کیفیت فطری را با تمرین‌های ساده پرورش دهیم، تمرین‌های علمی و اثبات‌شده‌ای که برای خودمان، نزدیکان‌مان، دوستان‌ و همسایه‌های‌مان، همکاران‌مان و حتی موسسات و سازمان‌هایی که در آن‌ها فعال هستیم، مفید خواهند بود.

۳. شما نیازی به تغییر ندارید. راه‌حل‌هایی که از ما می‌خواهند تغییر کنیم یا به کسی دیگر تبدیل شویم، بارها و بارها با شکست مواجه می‌شوند. بر خلاف این راه‌حل‌ها، ذهن آگاهی همان چیزی را که هستید، شناسایی می‌کند و پرورش می‌دهد.

۴. ذهن آگاهی پتانسیل آن را دارد تا به عامل تغییردهنده‌ اجتماع تبدیل شود. دلایل آن را در موارد بعدی خواهید خواند.

۵. هر کسی می‌تواند از توانایی ذهن آگاهی بهره بگیرد. تمرین‌های ذهن آگاهی می‌تواند کیفیت‌های همگانی انسان را پرورش دهد و برای این کار نیازی به تغییر باورها و عقاید دیگران ندارد. هر کسی از مزایای تمرین ذهن آگاهی بهره خواهد برد و یادگیری آن آسان است.

۶. ذهن آگاهی نوعی سبک زندگی محسوب می‌شود و چیزی فراتر از تمرین است. این توانایی موجب آگاهی و تمرکز می‌شود و تمام استرس‌های غیرلازم را حذف می‌کند. حتی با به‌کارگیری بخش کمی از این توانایی، زندگی شما شکل بهتری به خود خواهد گرفت.

۷. فواید ذهن آگاهی به‌طور علمی اثبات شد‌ه‌اند و به جهان‌بینی یا باوری خاص اختصاص ندارد. علم و تجربه، هر دو فواید آن را برای سلامتی، شادی، کار و رابطه اثبات کرده‌اند.

۸. ذهن آگاهی موجب خلاقیت می‌شود. از آنجا که ما با دنیایی سروکار داریم که پیچیدگی و عدم‌قطعیت هر روز در آن بیشتر افزایش می‌یابد، ذهن آگاهی ما را به مسیری هدایت می‌کند تا در برابر مشکلاتی که سرسخت به‌نظر می‌رسند، موثرتر، انعطاف‌پذیرتر و قوی‌تر عمل کنیم.

محدوده مدیتیشن تنها به ذهن ما ختم نمی‌شود

مدیتشین تنها به ذهن اختصاص ندارد و در واقع فرآیندی است که آغاز و پایان آن در بدن رخ می‌دهد. برای تمرکز روی مکانی که در آن به‌سر می‌بریم یا وضعیتی که در جریان است، نیازمند زمان هستیم و این امر با آگاه بودن نسبت به بدن شروع می‌شود. مدیتشین فعالیتی است که می‌تواند بسیار آرامش‌بخش باشد؛ چراکه اگر به بدن‌مان فرصتی بدهیم، با ریتمی درونی به فرآیند آرام‌سازی ما کمک می‌کند.

بیشتر بخوانید:  باز کردن چشم سوم و چاکرای ششم با امواج بینورال و فرکانس ۹۳۶ هرتز

برای مراقبه چگونه باید نشست

در اینجا به معرفی تمرین وضعیت بدن می‌پردازیم. این تمرین می‌تواند به‌عنوان مرحله اولیه مدیتیشن به‌کار برده شود یا به‌طور ساده، کاری که با انجام آن در یک دقیقه، بتوانید به خودتان تعادل ببخشید و پیش از ورود به پیکار روزانه زندگی، آرامش را برای لحظه‌ای تجربه کنید. اگر دچار جراحت هستید یا از درد فیزیکی خاصی رنجی می‌برید، این حالت را می‌توانید به تناسب وضعیت خود تغییر دهید و سازگار کنید.

۱. نشمینگاه خود را مشخص کنید. هر مکانی را برای نشستن انتخاب می‌کنید، از صندلی گرفته تا بالش مراقبه یا نیمکت پارک، مکانی را انتخاب کنید که استوار و سفت باشد و به عقب خم نشود یا لق نخورد.

۲. به وضعیت پاهای خود دقت کنید. اگر روی بالش یا زمین نشسته‌اید، پاهای‌تان را مقابل خود از زانو روی یک‌دیگر قرار دهید و اگر روی صندلی نشسته‌اید، بهتر است کف پاهای‌تان در تماس با زمین باشد.

۳. بالاتنه خود را بدون سفت کردن، صاف کنید. ستون فقرات به‌طور طبیعی دارای انحنا است. پس بگذارید به‌ همان شکل طبیعی خود باشد. در این حالت سر و شانه‌های‌تان می‌توانند به‌راحتی به بالای مهره‌ها تکیه داشته باشند.

۴. دست‌هایتان را در وضعیتی موازی با بالاتنه خود قرار دهید. بگذارید دست‌های‌تان روی  پاهای‌تان قرار بگیرند، نه زیاد نزدیک به بالاتنه و نه زیاد دور. وقتی دست‌ها را در فاصله دوری از بالاتنه روی پاها قرار دهیم، بدن دچار خمیدگی می‌گردد و اگر زیاد نزدیک باشد، بالاتنه‌‌تان کشیده می‌شود. با تنظیم موقعیت صحیح دست‌های‌تان، شما تارهای بدن‌تان را کوک می‌کنید، نه چندان سفت و نه چندان شل.

۵. چانه‌تان را اندکی به سمت بدن‌تان خم کنید و بگذارید نگاه‌تان به‌آرامی به سوی پایین خیره باشد. بهتر است بگذارید کمی پلک‌هایتان بسته شوند. اگر می‌خواهید می‌توانید آن‌ها را به تمامی پایین بیاورید؛ اما بستن چشم از ضرورت‌های مراقبه نیست. بگذارید چشم‌تان بدون تمرکز روی هر چیزی که در محدوده نگاهش پدیدار می‌شود، باقی بماند.

۶. برای چند دقیقه در این حالت بمانید و بدن و ذهن‌تان را رها کنید. در نهایت بلند شوید و به ادامه روز خود بپردازید. و اگر کار بعدی شما در برنامه‌تان تمرین ذهن آگاهی با تمرکز روی تنفس یا احساسات بدن است، همین حالت را در بدن خود حفظ کنید.

۷. برای شروع تمرین ذهن آگاهی، اگر موقعیت بدن‌تان کاملا درست است، نفس‌های خود را در هر دم و بازدم دنبال کنید. در چنین مواقعی، به احتمال زیاد حواس شما از نفس‌ها پرت می‌شود. فرقی نمی‌کند که چقدر توانسته بودید روی تنفس‌تان متمرکز باشید، در چنین مواقعی دوباره به نفس‌های‌تان توجه کنید. خودتان را با قضاوت یا وسواس نسبت به محتوای اندیشه‌هایی که سراغ‌تان می‌آید، اذیت نکنید. دوباره به وضعیت تمرکز روی تنفس بازگردید.

۸. و تمام. اغلب می‌گویند که این تمرین ساده است؛ اما عملی کردن آن لزوما آسان نیست. تنها با تلاش و مداومت می‌توانید به نتایج بهتری برسید.

بیشتر بخوانید:  آهنگ هنگ درام تانتریک و شمنیزم برای مدیتیشن و تعادل چاکراها


منبع: Mindful

این مطلب رو با دوستان خودتون به اشتراک بذارید

نویسنده و مترجم

صنم وفقی

صنم وفقی

مترجم و دوستدار ادبیات

نظر خودتون رو بنویسید