هنر درمانی: رنگ‌آمیزی ماندالا به‌عنوان یکی از تکنیک‌های مدیتیشن و مراقبه

هنر درمانی ماندالا برای مدیتیشن

عمل ساده‌ی رنگ‌آمیزی یک تصویر می‌تواند تا اندازه زیادی در رهایی از استرس و اضطراب مفید باشد. یکی از محبوب‌ترین تصاویر برای رنگ‌آمیزی ماندالاها هستند که می‌توان از آن به‌عنوان نوعی از مراقبه بهره برد. این فرم از هنر درمانی علاوه بر کودکان، در میان بزرگسالان نیز از محبوبیت زیادی برخوردار است؛ چراکه مانند تمرینی آرامش‌بخش می‌تواند به پاکسازی ذهن از افکار منفی و مزاحم کمک کند. مطالعات نشان داده‌اند که رنگ‌آمیزی تصاویر هندسی و دایره‌ای شکل ماندالا بیش از هر طرح دیگری در این زمینه سودمند بوده است.

ماندالا چیست؟

در سانسکریت، ماندالا به معنای دایره است. دایره یکی از نمادهای قدرتمندی است که در هر فرهنگی یافت می‌شود. ما آن را در هاله دور سر قدیسین، گردونه نیایش و دیگر نمادهای مذهبی و همچنین در معماری و طبیعت بسیار دیده‌ایم.

ماندالاها دایره‌هایی مقدس هستند که قرن‌هاست توسط بوداییان و هندوهای تبت و هند در تمرین مراقبه استفاده می‌شوند. بسیاری از پیروان ادیان و آیین‌های دیگر مانند مسیحیان، تائویست‌ها و بومی‌های آمریکا نیز ماندالا را در تمرین‌های مذهبی خود جای داده‌اند.

ماندالا می‌تواند نقاشی یا طراحی ماندگار باشد یا تصویری موقتی مانند ماندالاهای ماسه‌‌ای که در مراسمی پرتشریفات پس از تکمیل خلق آن، با حرکتی نمادین و با مفهوم گذرایی زندگی مادی، ماسه‌ها را بهم می‌زنند و ماندالا را از بین می‌برند. در ماندالا، دایره اصلی طرح با فرم‌های متنوع هندسی و سمبل‌ها پر شده است. این طرح‌ها معمولا در الگوهایی متقارن و با خطوط تیره درون دایره تکرار می‌شود.

پروسه تکمیل خلق یک ماندالا به‌اندازه تماشای آن اهمیت دارد و هدف از هر دو مرحله متمرکز کردن ذهن و بدن است. به‌ همین دلیل نیز از ماندالا به‌عنوان یکی از ابزار ایده‌آل مراقبه یاد می‌‌کنند.

ماندالا به‌عنوان هنر درمانی

ماندالا به‌عنوان گونه‌ای از مراقبه، موجب درمان می‌شود. بسیاری از آزمایش‌های پزشکی روی بدن نشان داده‌اند که مراقبه می‌تواند از استرس بکاهد، با افسردگی بجنگد، درد را کاهش دهد و موجب پایین آمدن فشار خون شود. همچنین مراقبه در افزایش قوای سیستم دفاعی بدن موثر است و می‌تواند موجب آزادسازی ملاتونین شود، هورمونی که سرعت پیری سلو‌ل‌ها را کند و به تنظیم چرخه خواب کمک می‌کند.

ماندالاها تنها برای تماشا یا مدیتیشن نیستند. امروزه کتاب‌های رنگ‌آمیزی ماندالا در کتاب‌فروشی‌ها به‌ فروش می‌رسد و می‌تواند برای همگان مفید و اثربخش باشد. رنگ‌آمیزی ماندالا با مداد شمعی، رنگ یا پاستل فواید هنر درمانی و مراقبه را به‌طور همزمان به‌همراه دارد.

افرادی که به رنگ‌آمیزی ماندالا مشغول می‌شوند، اغلب احساس عمیقی از آرامش و خوشی را تجربه می‌کنند. این کار ساده، نه تنها نیازی به مهارت ندارد؛ بلکه به‌طرز چشمگیری تسکین‌دهنده است. علاوه بر راهی برای تمرکز ذهن، رنگ‌آمیزی ماندالاها به شما اجازه می‌دهد تا خلاقیت خود را به‌ نمایش بگذارید، خلاقیتی که بسیاری از ما در زندگی روزمره‌مان به آن اعتنایی نداریم.

ماندالاها به‌خصوص برای افراد زیر مفید هستند:

کودکان: رنگ‌آمیزی ماندالا به کودکان کمک می‌کند تا با احساسات خود سر و کار داشته باشند و با بیماری روبرو شوند. بسیاری از کودکان به‌جای ابراز احساسات خود در واژه‌ها، از رنگ‌ها و هنر بهره می‌برند. دکتر روانشناس باربارا سورکس از «گردونه‌های احساس-رنگ» برای کودکان سرطانی و خواهرها و بردارهایشان استفاده می‌کند. او می‌گوید که این تمرین می‌تواند برای کودکان سه سال به بالا به‌کار برده شود، تمرینی که کودکان در آن از ابراز احساسات واقعی خود هراسی ندارند، همان‌گونه که در کشیدن نقاشی‌های‌شان.

افرادی با بیماری علاج‌ناپذیر: مرکز سرطان ایروین و مرکز سرطان دانشگاه پنسیلوانیا تنها دو موسسه از مجموعه مراکزی هستند که برای بازماندگان سرطان ورکشاپ‌های ماندالا برگزار می‌کنند.

افرادی که قصد ترک سیگار دارند: به همان دلیلی که بسیاری از سیگاری‌ها پس از ترک، به بافندگی روی می‌آورند، رنگ‌آمیزی ماندالا نیز افراد را مشغول نگه می‌دارد و به رهایی ذهن از استرس کمک می‌کند. شما می‌توانید کتاب رنگ‌آمیزی ماندالا خود را همیشه همراه داشته باشید و هر زمان که احساس تمایل شدیدی به کشیدن سیگار کردید، چند دقیقه‌ای را به رنگ‌آمیزی مشغول شوید.

البته باید در نظر داشت که ماندالا برای هر کسی مناسب نیست. رنگ‌آمیزی ماندالا نیازمند حرکات تکراری و در دست‌گیری ابزار رنگ‌آمیزی است. این کار می‌تواند موجب وخیم‌تر شدن درد در افراد مبتلا به رماتیسم مفاصلی و ورم مفاصل انگشت‌ها شود. همچنین رنگ‌آمیزی ماندالا باعث ایجاد درد در افرادی با سندرم تونل کارپ، بیماری آرنج تنیس‌بازان و دیگر بیماری‌های کششی می‌شود.

چطور یک ماندالا را رنگ‌آمیزی کنیم

رنگ‌آمیزی ماندالا به‌عنوان مدیتیشن نیازمند دانستنی‌های زیادی نیست. این کار تنها به طی چند مرحله ساده و محیطی خلوت که در آن تنها باشید، نیاز دارد.

  • ۱. در ابتدا باید ابزار رنگ‌آمیزی داشته باشید، چیزهایی مانند مداد شمعی، گچ رنگی، گچ، پاستل، رنگ یا ماژیک در رنگ‌های متنوع.
  • ۲. یک طرح ماندالا را پرینت کنید یا یک کتاب رنگ‌آمیزی ماندالا بخرید.
  • ۳. مکانی آرام و راحت را پیدا کنید، جایی که بتوانید بدون حواس‌پرتی به کار مشغول شوید.
  • ۴. رنگ‌آمیزی را آغاز کنید.

 هنگام کار سعی کنید به انتخاب رنگ‌ها توجه زیادی نکنید و درباره موزون بودن طرح نهایی نگرانی به خرج ندهید. بگذارید در این انتخاب غریزه‌تان شما را راهنمایی کند. پس از آغاز کار با اولین رنگ، بقیه رنگ‌ها در روندی طبیعی پشت یک‌دیگر می‌آیند. سوزان اف.فینچر، طراح تعداد زیادی از کتاب‌های رنگ‌آمیزی ماندالا، در این باره می‌گوید: «یک رنگ در ماندالا دیگری را دعوت می‌کند، مانند مهمانی که از میزبان درخواست می‌کند تا دوستش را نیز به جشن ببرد».

پیدا کردن ماندالا برای رنگ‌آمیزی

منابع بی‌شماری وجود دارد که شما به‌راحتی می‌توانید از آن‌ها طرح‌هایی از ماندالا را برای رنگ‌آمیزی و تلفیق آن با تمرین‌های مراقبه استفاده کنید. به‌عنوان مثال می‌توانید از سایت‌های معتبر طرح‌هایی را که دوست دارید، دانلود کنید و سپس پرینت بگیرید. همچنین می‌توانید کتاب‌های آماده رنگ‌آمیزی ماندالا را بخرید.

گزینه دیگر نیز آن است که ماندالای خودتان را طراحی کنید. با ابزارهای ساده‌ای مانند پرگار و نقاله، می‌توانید به‌آسانی طرح‌های هندسی خودتان را خلق کنید. برای این کار هیچ درست و غلطی وجود ندارد، تنها کافی است تا دایره‌ای بزرگ را با کشیدن تعدادی فرم هندسی پر کنید.

پروسه تکرارشونده در رنگ‌آمیزی طرح‌های هندسی ماندالا می‌تواند برای افراد در تمام سنین سودمند باشد. سعی کنید از ایده متداولی که رنگ‌آمیزی را تنها مختص به کودکان می‌داند، دوری کنید و از آن به‌عنوان راهکاری سازنده برای تسکین و آرامش ذهن خود به دور از استرس و اضطراب استفاده ببرید. رهایی و آرامشی که پس از رنگ‌آمیزی ماندالا کسب خواهید کرد، شما را شگفت‌زده می‌کند.

بیشتر بخوانید:  دانلود طرح های ماندالا برای رنگ‌آمیزی و درمان استرس، 22 طرح ماندالا برای پرینت

101 طرح ماندالا برای رنگ آمیزی بزرگسالان


منبع: VeryWell Mind

این مطلب رو با دوستان خودتون به اشتراک بذارید

نویسنده و مترجم

صنم وفقی

صنم وفقی

مترجم و دوستدار ادبیات

درون رو در فضای مجازی دنبال کنید

نظر خودتون رو بنویسید

error: